5 บรรจุภัณฑ์อาหารจากธรรมชาติ ทางเลือกเพื่อสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืน

14 Jan 5 บรรจุภัณฑ์อาหารจากธรรมชาติ ทางเลือกเพื่อสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืน

ค้นหาทางเลือกใหม่ในการบรรจุอาหารอย่างยั่งยืน ด้วยบรรจุภัณฑ์จากวัสดุธรรมชาติ 5 ชนิดนี้ ที่จะช่วยลดปริมาณขยะพลาสติกและรักษาสิ่งแวดล้อมของโลกใบนี้

ในยุคที่ความตื่นตัวเรื่องสิ่งแวดล้อมมีความสำคัญมากขึ้นเรื่อยๆ การค้นหาทางเลือกใหม่ๆ ในการบรรจุอาหารอย่างยั่งยืนจึงเป็นเรื่องที่น่าสนใจ ทำให้บรรจุภัณฑ์ที่ทำจากวัสดุธรรมชาติกลายมาเป็นตัวเลือกสำคัญที่จะช่วยลดปริมาณขยะพลาสติกและผลกระทบต่อโลกใบนี้ของเราได้อย่างมาก

ความสำคัญของบรรจุภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

การใช้บรรจุภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมเป็นก้าวสำคัญในการลดปริมาณขยะพลาสติกที่ถูกทิ้งลงสู่ธรรมชาติ ซึ่งสารเคมีจากพลาสติกไม่เพียงแต่เป็นอันตรายต่อสัตว์ป่าและระบบนิเวศน์เท่านั้น แต่ยังส่งผลกระทบต่อสุขภาพของมนุษย์อีกด้วย ดังนั้นการเลือกใช้บรรจุภัณฑ์จากวัสดุธรรมชาติจึงเป็นทางออกที่ยั่งยืนสำหรับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม

ปัญหาของบรรจุภัณฑ์พลาสติก

ก่อนจะไปรู้จักบรรจุภัณฑ์อาหารจากวัสดุธรรมชาติ เราควรทำความเข้าใจถึงปัญหาของบรรจุภัณฑ์พลาสติกก่อน โดยตามรายงานจากองค์การสหประชาชาตินั้น มีขยะพลาสติกประมาณ 8 ล้านตันที่ถูกทิ้งลงสู่มหาสมุทรทุกปี ซึ่งส่งผลกระทบร้ายแรงต่อระบบนิเวศทางทะเลและสัตว์ป่าเป็นอย่างมาก นอกจากนี้ พลาสติกยังเป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้จากการกลั่นน้ำมันดิบ ซึ่งเป็นทรัพยากรธรรมชาติที่ใกล้จะหมดไปในอนาคตอันใกล้นี้อีกด้วย

ทำไมต้องเลือกบรรจุภัณฑ์จากวัสดุธรรมชาติ

การใช้บรรจุภัณฑ์ที่ทำจากวัสดุธรรมชาติมีข้อดีหลายประการ นอกจากจะเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมแล้ว วัสดุเหล่านี้ยังสามารถย่อยสลายได้ตามธรรมชาติ จึงไม่ก่อให้เกิดปัญหาขยะพลาสติกตกค้าง อีกทั้งบรรจุภัณฑ์ประเภทนี้ยังมีแนวโน้มที่จะได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นเป็นอย่างมาก เนื่องจากผู้บริโภคเริ่มมีความตระหนักถึงปัญหาสิ่งแวดล้อมมากขึ้น

นอกจากนี้ บรรจุภัณฑ์จากวัสดุธรรมชาติยังสามารถช่วยลดการพึ่งพาพลาสติกและลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้ด้วย ดังนั้นบรรจุภัณฑ์ประเภทนี้จึงเป็นทางเลือกที่ดีสำหรับธุรกิจอาหารที่ต้องการแสดงความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม

แนะนำ : 5 เหตุผลที่ต้องเลือกบรรจุภัณฑ์จากไม้ไผ่ สำหรับธุรกิจของคุณ

5 บรรจุภัณฑ์อาหารจากวัสดุธรรมชาติที่ได้รับความนิยมในปัจจุบัน

อย่างไรก็ตาม การหันมาใช้บรรจุภัณฑ์จากธรรมชาติอาจเป็นความท้าทายสำหรับผู้ผลิต เนื่องจากต้องคำนึงถึงความคงทนและความปลอดภัยในการบรรจุอาหาร ต่อไปนี้เป็น 5 ตัวเลือกของบรรจุภัณฑ์อาหารจากวัสดุธรรมชาติที่ได้รับความนิยม

1.กระดาษและกระดาษแข็ง

กระดาษเป็นวัสดุหนึ่งที่ได้รับความนิยมในการนำมาใช้ทำบรรจุภัณฑ์อาหาร เนื่องจากเป็นวัสดุที่สามารถย่อยสลายได้ทางชีวภาพและมีการใช้วัตถุดิบที่หมุนเวียนได้ กระดาษแข็งสามารถนำมาทำกล่องบรรจุอาหารได้ ในขณะที่กระดาษธรรมดาสามารถพิมพ์เป็นถุงหรือห่อหุ้มอาหารได้

บรรจุภัณฑ์กระดาษเป็นตัวเลือกที่ดีสำหรับธุรกิจที่ต้องการลดการใช้พลาสติก โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากนำไปใช้ร่วมกับการรีไซเคิลและการจัดการของเสียอย่างมีประสิทธิภาพ

2.ใบตองและใบไม้

ใบตองและใบไม้เป็นบรรจุภัณฑ์อาหารจากธรรมชาติที่มีประวัติการใช้งานมายาวนาน โดยเฉพาะในวัฒนธรรมเอเชีย ซึ่งปัจจุบันมีการนำใบตองและใบไม้มาใช้บรรจุอาหารมากขึ้น เนื่องจากเป็นวัสดุที่สามารถย่อยสลายได้ตามธรรมชาติ ไม่เป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อม และยังช่วยรักษาคุณค่าทางโภชนาการของอาหารได้ด้วย

บรรจุภัณฑ์ประเภทนี้เหมาะสำหรับธุรกิจอาหารที่ต้องการนำเสนอบรรจุภัณฑ์แบบดั้งเดิมและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม อย่างไรก็ตาม ต้องคำนึงถึงข้อจำกัดในการรักษาคุณภาพและอายุการเก็บรักษาของอาหารบางประเภทด้วย

3.เส้นใยธรรมชาติ

เส้นใยธรรมชาติ เช่น เส้นใยจากต้นปาล์ม ผัก และผลไม้ ที่ถูกนำมาใช้เป็นวัสดุทำบรรจุภัณฑ์อาหารอย่างแพร่หลายมากขึ้น เนื่องจากมีความยืดหยุ่นสูง มีความทนทานและสามารถย่อยสลายได้ทางชีวภาพ

โดยบรรจุภัณฑ์เส้นใยธรรมชาตินี้สามารถนำมาทำเป็นกล่องใส่อาหาร จาน ชาม และแก้วน้ำได้ นอกจากจะเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมแล้ว บรรจุภัณฑ์ประเภทนี้ยังสามารถช่วยรักษาคุณภาพและรสชาติของอาหารได้ด้วย

4.แป้งมันสำปะหลัง

แป้งมันสำปะหลังเป็นอีกหนึ่งวัสดุธรรมชาติที่ได้รับความนิยมในการนำมาทำบรรจุภัณฑ์อาหาร เนื่องจากสามารถย่อยสลายได้ทางชีวภาพ ไม่เป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อม และสามารถผลิตได้จากวัตถุดิบในท้องถิ่น

บรรจุภัณฑ์จากแป้งมันสำปะหลังสามารถนำมาทำเป็นถาดใส่อาหาร ถุงกระดาษ และแก้วน้ำได้ โดยมีข้อดีคือสามารถรักษาคุณภาพและความสดใหม่ของอาหารไว้ได้นานกว่าบรรจุภัณฑ์ชนิดอื่นๆ อย่างไรก็ตาม จำเป็นต้องคำนึงถึงความทนทานและอายุการเก็บรักษาด้วย

5.แก้วจากผลไม้

สุดท้ายนี้เป็นบรรจุภัณฑ์อาหารที่ทำจากผลไม้ เช่น สับปะรด เงาะ และมะพร้าว ซึ่งเป็นวัสดุธรรมชาติที่สามารถย่อยสลายได้ง่ายและไม่เป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อม

หูหิ้วแก้วไม้ไผ่รักษ์โลก หรือบรรจุภัณฑ์ผลไม้สามารถนำมาทำเป็นแก้วน้ำ ถ้วยใส่อาหาร และจานรองได้ นอกจากจะเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมแล้ว บรรจุภัณฑ์ประเภทนี้ยังมีความแปลกใหม่และดึงดูดความสนใจของผู้บริโภคได้ด้วย อย่างไรก็ตาม ต้องมีการคำนึงถึงข้อจำกัดในการรักษาคุณภาพและอายุการเก็บรักษา

ปัจจัยสำคัญในการเลือกบรรจุภัณฑ์อาหารจากธรรมชาติ 

1.ประเภทของอาหาร

• อาหารแห้ง (Dry Food) : เหมาะกับบรรจุภัณฑ์ที่ป้องกันความชื้นและแมลง เช่น กระดาษคราฟท์เคลือบ , กล่องกระดาษแข็ง , เส้นใยธรรมชาติที่แห้งสนิท
• อาหารเปียก/มีน้ำ (Wet/Liquid Food) : ต้องการบรรจุภัณฑ์ที่กันน้ำและน้ำมันได้ดี เช่น ใบตอง/ใบไม้ (สำหรับระยะสั้น) , บรรจุภัณฑ์จากแป้งมันสำปะหลังเคลือบ , เส้นใยธรรมชาติเคลือบ หรือแก้วจากผลไม้ (สำหรับบางประเภท)
• อาหารร้อน (Hot Food) : ควรเลือกวัสดุที่ทนความร้อนได้ดี เช่น กระดาษเคลือบพิเศษ , เส้นใยธรรมชาติหนา , ใบตอง/ใบไม้ (สำหรับอาหารบางประเภท) ควรหลีกเลี่ยงบรรจุภัณฑ์จากแป้งมันสำปะหลังบางชนิดที่อาจอ่อนตัวเมื่อโดนความร้อน
• อาหารเย็น (Cold Food) : สามารถเลือกใช้บรรจุภัณฑ์ได้หลากหลาย แต่ควรพิจารณาเรื่องความเย็นและความชื้น เช่น กระดาษ , เส้นใยธรรมชาติ , แป้งมันสำปะหลัง หรือแก้วจากผลไม้

2.ระยะเวลาในการจัดเก็บและขนส่ง

• ระยะสั้น (Short-term) : เช่น อาหารพร้อมทาน อาหารเดลิเวอรี่ สามารถใช้บรรจุภัณฑ์ที่ย่อยสลายได้ง่าย เช่น ใบตอง/ใบไม้ , กระดาษที่ไม่เคลือบ
• ระยะกลาง (Mid-term) : เช่น อาหารแช่เย็น อาหารแปรรูป ควรเลือกบรรจุภัณฑ์ที่ทนทานขึ้น เช่น กระดาษเคลือบ , เส้นใยธรรมชาติ , แป้งมันสำปะหลัง
• ระยะยาว (Long-term) : เช่น อาหารแห้งที่ต้องการเก็บรักษานาน ควรเลือกบรรจุภัณฑ์ที่ป้องกันความชื้น แมลง และอากาศได้ดี เช่น กระดาษคราฟท์เคลือบหนา , บรรจุภัณฑ์จากเส้นใยธรรมชาติที่ผ่านกระบวนการพิเศษ

3.งบประมาณ

• ต้นทุนต่ำ (Low Cost) : เช่น ใบตอง/ใบไม้ , กระดาษที่ไม่ผ่านการแปรรูปมากนัก
• ต้นทุนปานกลาง (Medium Cost) : เช่น กระดาษเคลือบ , เส้นใยธรรมชาติ
• ต้นทุนสูง (High Cost) : เช่น บรรจุภัณฑ์จากแป้งมันสำปะหลังที่ผ่านกระบวนการพิเศษ , แก้วจากผลไม้ (มักมีราคาสูงกว่าเนื่องจากกระบวนการผลิต)

4.ภาพลักษณ์ของแบรนด์

• ธรรมชาติ/ออร์แกนิก (Natural/Organic) : บรรจุภัณฑ์จากใบตอง/ใบไม้ , เส้นใยธรรมชาติ , กระดาษคราฟท์ จะช่วยเสริมภาพลักษณ์
• ทันสมัย/นวัตกรรม (Modern/Innovative) : บรรจุภัณฑ์จากแป้งมันสำปะหลัง , แก้วจากผลไม้ จะสื่อถึงความทันสมัย
• พรีเมียม/หรูหรา (Premium/Luxury ): บรรจุภัณฑ์จากไม้ไผ่ หรือกระดาษที่มีดีไซน์พิเศษ จะเหมาะสม

5.มาตรฐานความปลอดภัยของอาหาร

• การรับรอง (Certifications) : มองหาบรรจุภัณฑ์ที่มีการรับรองมาตรฐานความปลอดภัยของอาหาร เช่น FDA (สหรัฐอเมริกา) , EU regulations (สหภาพยุโรป) หรือมาตรฐานอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องในประเทศของคุณ (เช่น อย. ในประเทศไทย)
• การทดสอบ (Testing) : ตรวจสอบว่าบรรจุภัณฑ์มีการทดสอบการปนเปื้อนของสารเคมีหรือไม่
• วัสดุที่สัมผัสอาหารโดยตรง (Food Contact Materials) : ตรวจสอบว่าวัสดุที่ใช้ผลิตบรรจุภัณฑ์ได้รับการรับรองว่าปลอดภัยสำหรับการสัมผัสอาหารโดยตรง

ตารางสรุปการเลือกบรรจุภัณฑ์

ข้อดีของการใช้บรรจุภัณฑ์จากธรรมชาติ

บรรจุภัณฑ์อาหารจากธรรมชาติ เช่น กระดาษ ไม้ เส้นใยพืช หรือแป้งมันสำปะหลัง ถือเป็นทางเลือกที่ดีกว่าบรรจุภัณฑ์จากพลาสติก เนื่องจากสามารถย่อยสลายได้อย่างรวดเร็วหลังจากใช้งานแล้ว โดยไม่ทิ้งคราบมลพิษตกค้างในธรรมชาติ นอกจากนี้ บรรจุภัณฑ์เหล่านี้ยังสามารถนำกลับมาใช้ใหม่หรือรีไซเคิลได้ง่ายกว่าพลาสติกทั่วไป

การใช้บรรจุภัณฑ์จากวัสดุธรรมชาตินอกจากจะช่วยลดปริมาณขยะพลาสติกแล้ว ยังมีข้อดีอื่นๆ อีกมากมาย เช่น

• ช่วยรักษาสภาพแวดล้อมและระบบนิเวศน์ให้คงความสมดุล เนื่องจากวัสดุเหล่านี้สามารถย่อยสลายได้ตามธรรมชาติ
• ปลอดภัยต่อสุขภาพของผู้บริโภค เนื่องจากไม่มีการปนเปื้อนของสารเคมีจากพลาสติก
• ช่วยส่งเสริมการเกษตรและอุตสาหกรรมท้องถิ่น โดยการใช้วัสดุธรรมชาติที่หาได้ในท้องถิ่น

แม้ว่าบรรจุภัณฑ์อาหารจากธรรมชาติจะเป็นทางเลือกที่ดีกว่าในแง่ของความยั่งยืนและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม แต่ก็ควรพิจารณาการใช้งานอย่างรอบคอบ โดยเลือกให้เหมาะสมกับประเภทของอาหารและระยะเวลาในการจัดเก็บ เพื่อให้ได้ประสิทธิภาพสูงสุดในการรักษาคุณภาพและความสดของอาหาร นอกจากนี้ ควรให้ความสำคัญกับการคัดแยกและนำกลับมารีไซเคิลหลังการใช้งานด้วย เพื่อให้วงจรการใช้งานบรรจุภัณฑ์เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน

แนวโน้มและนวัตกรรมของบรรจุภัณฑ์จากธรรมชาติ

1.เทคโนโลยีใหม่ๆ ในการผลิตบรรจุภัณฑ์จากธรรมชาติ

• การใช้เอนไซม์และจุลินทรีย์ (Enzyme and Microbial Technologies) : เทคโนโลยีชีวภาพกำลังถูกนำมาใช้เพื่อปรับปรุงคุณสมบัติของวัสดุธรรมชาติ เช่น การใช้เอนไซม์เพื่อเพิ่มความแข็งแรงและความทนทานของเส้นใยพืช หรือการใช้จุลินทรีย์ในการผลิตพลาสติกชีวภาพจากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร
• การพิมพ์ 3 มิติ (3D Printing ) : เทคโนโลยีการพิมพ์ 3 มิติช่วยให้สามารถสร้างบรรจุภัณฑ์ที่มีรูปทรงที่ซับซ้อนและปรับแต่งได้ตามความต้องการ โดยใช้วัสดุธรรมชาติ เช่น เส้นใยเซลลูโลส หรือแป้ง
• นาโนเทคโนโลยี (Nanotechnology) : การใช้นาโนเทคโนโลยีสามารถปรับปรุงคุณสมบัติของวัสดุธรรมชาติ เช่น เพิ่มความแข็งแรง ความทนทานต่อน้ำ และคุณสมบัติป้องกันแบคทีเรีย

เทคโนโลยีการเคลือบแบบใหม่ มีการพัฒนาเทคนิคการเคลือบแบบใหม่ที่ใช้วัสดุจากธรรมชาติ เช่น ไขผึ้ง หรือโปรตีนจากนม เพื่อเพิ่มคุณสมบัติกันน้ำและกันน้ำมันให้กับบรรจุภัณฑ์กระดาษ โดยไม่ส่งผลกระทบต่อการย่อยสลาย

2.การพัฒนาวัสดุใหม่ๆ (Development of Novel Materials)

• วัสดุจากเห็ด (Mycelium Packaging) : ไมซีเลียม หรือรากของเห็ด เป็นวัสดุที่กำลังได้รับความนิยมอย่างมาก เนื่องจากมีคุณสมบัติที่แข็งแรง น้ำหนักเบา และย่อยสลายได้ง่าย สามารถนำมาขึ้นรูปเป็นบรรจุภัณฑ์หลากหลายรูปแบบ
• วัสดุจากสาหร่ายทะเล (Seaweed Packaging) : สาหร่ายทะเลเป็นแหล่งทรัพยากรที่ยั่งยืนและมีคุณสมบัติที่น่าสนใจ เช่น สามารถย่อยสลายได้ในทะเล และมีคุณสมบัติเป็นฟิล์มที่สามารถใช้ห่อหุ้มอาหารได้
• วัสดุจากกากเหลือทิ้งทางการเกษตร (Agricultural Waste-Based Materials) : การนำกากเหลือทิ้งทางการเกษตร เช่น ชานอ้อย ซังข้าวโพด หรือเปลือกผลไม้ มาผลิตเป็นบรรจุภัณฑ์ เป็นการเพิ่มมูลค่าให้กับวัสดุเหลือใช้และลดปริมาณขยะ

พลาสติกชีวภาพจากพืช มีการพัฒนาพลาสติกชีวภาพจากพืชหลากหลายชนิด เช่น ข้าวโพด อ้อย หรือมันสำปะหลัง ซึ่งมีคุณสมบัติใกล้เคียงกับพลาสติกทั่วไป แต่สามารถย่อยสลายได้

3.ตัวอย่างนวัตกรรมที่น่าสนใจ

• บรรจุภัณฑ์ที่กินได้ (Edible Packaging) : บรรจุภัณฑ์ที่ทำจากวัสดุที่สามารถรับประทานได้ เช่น ฟิล์มจากนม หรือเจลาติน เป็นนวัตกรรมที่น่าสนใจที่ช่วยลดปริมาณขยะได้อย่างมาก
• บรรจุภัณฑ์อัจฉริยะ (Smart Packaging) : การผสานเทคโนโลยีเซ็นเซอร์และ IoT (Internet of Things) เข้ากับบรรจุภัณฑ์จากธรรมชาติ เพื่อตรวจสอบความสดใหม่ของอาหาร หรือติดตามการขนส่ง

บรรจุภัณฑ์แบบใช้ซ้ำได้ (Reusable Packaging Systems) มีการพัฒนาระบบบรรจุภัณฑ์แบบใช้ซ้ำได้ โดยใช้วัสดุจากธรรมชาติที่ทนทาน และมีระบบการจัดการเพื่อนำบรรจุภัณฑ์กลับมาใช้ใหม่

สรุป

การเลือกใช้ บรรจุภัณฑ์อาหารจากธรรมชาติ เป็นก้าวสำคัญในการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสร้างความยั่งยืนให้กับโลกของเรา ด้วยคุณสมบัติที่สามารถย่อยสลายได้ตามธรรมชาติ รวมถึงความสามารถในการนำกลับมารีไซเคิลใช้ใหม่ได้ บรรจุภัณฑ์จากธรรมชาตินับเป็นทางเลือกที่ดีที่สุดในปัจจุบัน ทั้งผู้บริโภคและผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมอาหาร ควรหันมาให้ความสำคัญและร่วมมือกันในการเลือกใช้บรรจุภัณฑ์จากธรรมชาติ เพื่อร่วมกันสร้างสังคมที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและมีความยั่งยืนในระยะยาว

ที่มา: https://americadebtreduction.com/packaging/5-natural-food-packaging/